Ibidukikije

U Rwanda rwinjije miliyari 1.1 y’amadorali mu byoherezwa mu mahanga by’ubuhinzi n’ubworozi

na Arsene Byiringiro August 14, 2026 12:17 AM 11 abakurikiranye 0 ibitekerezo

U Rwanda rwageze ku rwego rushya mu byoherezwa mu mahanga bikomoka ku buhinzi n’ubworozi, aho mu mwaka w’ingengo y’imari wa 2025/26 rwinjije amafaranga arenga miliyari $1.1, ku nshuro ya mbere mu mateka y’igihugu.

Imibare yatangajwe n’Ikigo cy’Igihugu gishinzwe guteza imbere ibyoherezwa mu mahanga bikomoka ku buhinzi n’ubworozi, NAEB, igaragaza ko amafaranga yinjijwe yiyongereyeho 24.3% ugereranyije n’umwaka w’ingengo y’imari wa 2024/25.

Muri 2023/24, u Rwanda rwari rwinjije miliyoni $839.21 mu byoherezwa mu mahanga bikomoka ku buhinzi n’ubworozi. Muri 2024/25 amafaranga yariyongereye agera kuri miliyoni 893 z’amadorali, mbere y’uko arenga miliyari 1.1 z’amadorali muri 2025/26.

Muri uwo mwaka, ikawa, icyayi na pyrethrum byinjirije igihugu miliyoni 264.88 z’amadorali . Indabo, imbuto n’imboga byo byinjije miliyoni 86.83 z’amadorali , mu gihe ibikomoka ku bworozi byinjije miliyoni 204.79 z’amadorali.
Ibindi bicuruzwa bikomoka ku buhinzi n’ubworozi byinjije miliyoni 554.28 z’amadorali.

U Rwanda rwohereza ibi bicuruzwa ku masoko atandukanye ku Isi, arimo Leta Zunze Ubumwe z’Abarabu, Qatar, u Bushinwa, ibihugu byo muri Aziya, Leta Zunze Ubumwe za Amerika, u Burayi ndetse n’ibihugu bitandukanye byo muri Afurika.

Umuyobozi Mukuru wa NAEB, Claude Bizimana, yavuze ko kuba u Rwanda rwararenze ku nshuro ya mbere ku ntego ya miliyari 1.1z’amadorali ari ikimenyetso cy’umusaruro w’ishoramari ryakozwe mu guteza imbere ubuhinzi n’ubworozi bigamije isoko mpuzamahanga.

Yavuze ko kongera umusaruro, guteza imbere ibikorwa remezo, kubungabunga ubuziranenge bw’ibicuruzwa no kubahiriza ibisabwa ku masoko mpuzamahanga biri mu byafashije igihugu kugera kuri iyi ntambwe.

NAEB ivuga ko Leta yakomeje gushora imari mu bikorwa remezo bifasha abahinzi n’abohereza ibicuruzwa mu mahanga. Muri ibyo bikorwa harimo ibikorwaremezo bitunganyirizwamo kandi bipimirwamo ikawa n’icyayi, ndetse n’ibifasha kubungabunga ubuziranenge bw’ibicuruzwa mbere y’uko byoherezwa mu mahanga.

Hari kandi ibikoresho byo gutoranya no kubika umusaruro, hamwe n’ibikorwa remezo bifasha mu gutunganya imbuto n’imboga no kubibika ahantu hakonje kugira ngo bitangirika.

U Rwanda kandi rufite laboratwari ya NAEB ifite international accreditation, ku buryo ibizamini ikora byemezwa ku rwego mpuzamahanga.
Ku masoko mpuzamahanga, ubuziranenge n’ubushobozi bwo gukurikirana inkomoko y’ibicuruzwa ni ingenzi cyane. Abaguzi bashaka kumenya aho ibicuruzwa byaturutse, uko byatunganyijwe n’ubuziranenge bifite.
NAEB ivuga ko u Rwanda rwashyizeho uburyo bwo kubungabunga ubuziranenge bw’ibicuruzwa no guha abaguzi bo mu mahanga amakuru ahagije ku bicuruzwa by’u Rwanda.

Leta kandi ikomeza gufasha abohereza ibicuruzwa mu mahanga kwitabira imurikagurisha mpuzamahanga no guhuzwa n’abaguzi bo mu bihugu bitandukanye. Mu guteza imbere ikawa, NAEB yatangije amarushanwa ngarukamwaka ya Best of Rwanda Coffee, aho ikawa z’indobanure z’u Rwanda zishyirwa ku isoko binyuze mu cyamunara. Ibi bifasha kuzamura agaciro k’ikawa, kubona amasoko mashya no kongera amafaranga abahinzi babona.

Kugira ngo amafaranga u Rwanda rwinjiza mu mahanga akomeze kwiyongera, NAEB ivuga ko hakenewe kongera umusaruro ndetse n’ubuziranenge bwawo.
Abahinzi bakomeje gufashwa kubona imbuto z’indobanure kandi zihanganira imihindagurikire y’ikirere, guhabwa ubumenyi bwa tekiniki no gukorerwa ubukangurambaga bugamije kongera umusaruro.

Ibi bijyanye n’intego zashyizweho muri NST2 ndetse na PSTA5, gahunda zigamije guteza imbere ubuhinzi no kongera uruhare rwabwo mu bukungu bw’igihugu.
U Rwanda rufite intego yo kuzamura amafaranga rwinjiza mu byoherezwa mu mahanga bikomoka ku buhinzi n’ubworozi akagera kuri miliyari $1.5 bitarenze 2029.

NDAGIJIMANA Gilbert/Radio Salus

Sangiza iyi nkuru

Ibitekerezo (0)

Nta bitekerezo bihari. Ba uwambere gutanga igitekerezo!

Tanga igitekerezo